Een droom achterna

In jouw buurt?

2011-12-23T07:48:00.001-08:00

Velen van jullie hebben mij al jaren over CHE (Community Health Evangelism) horen praten. En velen denken dan automatisch aan Bosnië of misschien wel andere landen op andere continenten. Maar als je kijkt naar het holistische plaatje, wat CHE is, dan gaat het om het fysieke, spirituele, mentale en sociale en dan geldt het natuurlijk ook voor ons. Ook wij in Nederland en elders in Europa missen aspecten of hebben gebrokenheid binnen die gebieden. Dus ook wij kunnen profijt van CHE hebben. Maar...wij leven veelal in steden en niet in plattelandsgebieden.

Daar is nu wat voor ontwikkeld! Er is een stadsversie van CHE ontwikkeld, Neighborhood Transformation (NT) genaamd. En jij kan daar aan meewerken, gewoon in de buurt waarin je woont. Hoe? Kijk maar naar dit filmpje. Enne..neem gerust contact met mij op wanneer jij, je kerngroep of een andere groep in jouw omgeving op deze manier wat wil doen.

Beluisteringswaardig!

2011-11-13T07:47:00.001-08:00

Vele van jullie hebben mij al vaak over CHE (Community Health Evangelism) horen praten.Het is waar ik al jaren mee bezig ben en mee bezig zal blijven houden, ook als ik straks terug ben in Nl.
De directeur van het CHE netwerk heeft onlangs een seminar/praatje gehouden op een conferentie over CHE en wat CHE precies is. Ik zou jullie willen aanraden om er naar te luisteren, ook al duurt het even (je kan het ook in delen doen) en al is het in het engels. Het is niet alleen handig om via deze weg te horen waar ik mee bezig ben, maar het zal wellicht ook invloed hebben op je eigen blik op armoede, zending, ontwikkelingswerk of misschien wel hoe je zelf naar anderen om je heen kijkt. Kortom: de moeite waard!!!

http://www.medicalmissions.com/institute/resources/community-health-evangelism

Bosnia's Future - The Cafe - Al Jazeera English

2011-10-27T03:08:00.000-07:00

Al Jazeera heeft niet zo lang geleden een programma uitgezonden (in het engels) over BiH en de huidige situatie. Erg interessant en vooral ook heel erg BiH in zo veel verschillende opzichten. Echt een aanrader om te bekijken!

Bosnia's Future - The Cafe - Al Jazeera English

Plannen in BiH

2011-10-26T09:38:00.001-07:00

Als je mij vraagt wat ik zoal heb geleerd van het leven hier dan is het niet vooruit te plannen en als er dan toch plannen zijn, dat die veranderen.

Zo heb ik, na mijn vertrek in NL, geen agenda meer gehad. Althans, op de maanden verlof in NL na. Ik plan een dag vooruit, hooguit 2. En soms weet je pas wat het plan is (of zelfs met wie) wanneer je er midden in zit. En terwijl ik daar in het begin knettergek van werd, vind ik het nu heerlijk. En heb ik geleerd te anticiperen maar vooral de dingen te nemen zoals ze komen.

Een voorbeeld van hoe veranderlijk het leven hier kan zijn:
Een paar weken terug kwamen vrienden van mij terug van verlof. Hun huisbaas had al aangekondigd de huur te willen verhogen. Wat betekenen zou dat ze niet alleen daar uit zouden trekken, maar ook mijn appartement zouden overnemen en nu al met z’n drietjes bij mij in zouden trekken. Gelukkig hoorden mijn vrienden vorige week dat de huisbaas zich heeft bedacht en kunnen ze lekker blijven zitten.

Nu dit van de baan was, kwam het volgende plan om de hoek: de twee single mannen van het OM team zouden mijn flat overnemen. Prima. Gisteren mijn huisbaas gesproken. Vind het helemaal prima. Koffie-date gemaakt met mijn huisbaas voor vrijdag, samen met OM. Geregeld dus. Althans...

Vanmorgen belt een vriend van OM met de vraag of een ander nieuw teamgenoot (single vrouw) tijdelijk bij mij kan intrekken omdat het wonen bij de Bosnische familie wat problemen oplevert. Ondertussen gaan ze verder op zoek naar een andere flat voor haar en zullen de mannen zoals gepland mijn flat eind volgende maand betrekken. Ook goed…

Zojuist belde dezelfde vriend weer. De plannen zijn veranderd...
De mannen gaan niet in mijn flat wonen. Eentje woont op dit moment in mijn vorige flat. Die blijft daar zitten en de andere blijft tijdelijk zitten in een flat van weer andere vrienden zolang die op verlof zijn. Maar dezelfde single vrouw die tijdelijk bij mij in zou trekken, gaat de flat overnemen. Of ze morgen al bij mij in kan trekken. Tuurlijk...

Dus vanaf morgen heb ik een huisgenoot. Of niet. Want er kan nog van alles veranderen.

Bleef het maar oktober

2011-10-24T02:54:00.001-07:00

Vandaag is het 24 oktober. Nog een week te gaan voordat het november is. En ik wou dat er geen einde aan oktober kwam. November gaat een maand zijn van voorbereidingen voor NL, afscheid, pakken en ga zo maar door. En ik ben er nog niet klaar voor.

Alhoewel afscheid nemen bij dit land hoort en ook het leven hier, blijft het moeilijk en wordt het met de keer moeilijker. Het hoort bij het leven hier; vriendschappen sluiten en dan mensen weer zien gaan. Dat is het zendelingenleven hier in BiH in ieder geval. En ik heb het zwaar gevonden aan de “blijvende kant” maar nu zie en ervaar ik het van de andere kant.

Afscheid nemen of liever gezegd plannen om afscheid te nemen is een bijzonder ding. Mensen hier nemen dat niet licht op. Daar moet je over nadenken. Hoe, wie, wanneer. Ik kan niet tot de laatste week wachten met afscheid nemen want dat is wat tijd betreft niet haalbaar. Maar als ik met mensen koffie ga drinken in de eerste helft november, is het geen afscheid want ze willen immers pal voor vertrek weer voor koffie.

Met het vooruitzicht dat ik terug naar Nederland kom, is de laatste maand mijn taal enorm achteruit gegaan. Niet alleen mijn Bosnisch, maar ook mijn Engels en mijn Nederlands. Geen van deze talen spreek ik meer goed. Steeds vaker ben ik op zoek naar woorden en mijn zinnen bestaan met grote regelmaat uit drie talen.

Onlangs betrapte ik mij erop een Bosnische actie te willen uithalen in NL en realiseerde mij pas later dat wat ik van plan was niet in Nederland werkt. En dat heeft mij aan het denken gezet. En ik vraag mij regelmatig af hoe dingen in Nederland werken. Ok, het is nog maar drie jaar maar ik heb meer BiH in mij opgenomen dan ik dacht. En ik ben kwijt hoe dingen in Nederland werken.

Blijdschap en verdriet tegelijk over hetzelfde ding. Intens ook. Dat is zoals ik het ervaar. Blij omdat ik straks weer in NL ben en dichtbij familie en vrienden. Verdrietig omdat mijn thuis hier is. En alhoewel het goed is dat deze intensieve tijd niet te lang duurt, zou ik willen dat oktober nog een tijdje kon duren....

Ramadan traditions steadfast in BiH (SETimes.com)

2011-08-26T09:03:00.000-07:00

Een interessant artikel over ramadan in BiH! Hier is de link naar de website Ramadan traditions steadfast in BiH (SETimes.com) en voor het gemak ook het artikel hieronder:

Ramadan traditions steadfast in BiH

25/08/2011

The customs of celebrating Ramadan are different throughout BiH, but the belief in a divine command remains the same.

By Bedrana Kaletović for Southeast European Times in Sarajevo -- 25/08/11

Men in Bratunac share the Iftar meal. [Bedrana Kaletovic/SETimes]

Jusuf Mehmedovic hurries along the stone pathway -- he clutches Ramadan bread in one hand, his grandson Ahmen's hand in the other. They are heading towards the mosque where they are going to pray and then finish the day with the iftar meal.

This is Mehmedovic's 55th year fasting Ramadan and each one, he says, is more precious than the previous.

"When I was 7, my father took me to the Mosque to pray [with him]. He then explained what Ramadan means, why people fast and what the purpose of not eating and drinking anything from the sunrise until the sunset is," Mehmedovic told SETimes.

This Ramadan is special for Mehmedovic, because it is his grandson's first year of fasting. They are in a hurry to get to the mosque today, in order to see the end of another Ramadan day with the rest of the believers in Bratunac, a town in northeastern Bosnia.

"In these parts, it is a tradition for the believers to eat iftar together in mosques. Everybody comes before the prayers, chats with their neighbours, and then join the prayers and a common feast. First, the men eat on the second floor of the mosque, and when they finish, the women eat," Effendi Admir Velic told SETimes.

This northeastern BiH tradition dates back to the time when many houses didn't have electricity, but waited in candlelight for cannons on the hill to announce the end of fasting. In order to share and eat together whatever each had to offer, the villagers would come together at the mosque and do the iftar there.

People do not live in famine as before, and the cannon are only a distant memory, but the commoniftars have remained part of the Ramadan tradition.

"Iftar is first done with dates and water, followed by traditional meals, among which the Ramadan bread is unavoidable. All this can be eaten in one's own house, but it is much tastier when we all go together, the rich and the poor, family and neighbours," points out Emina Husic.

After iftar, the believers do not go home immediately. Religion students read suitable texts or sing songs with religious motifs. All believers can join in these festivities, regardless of gender.

BiH reflects on the spirit of Ramadan

26/08/2010

Serbian Muslims enter Ramadan, divided

25/08/2010

Turks celebrate Ramadan, recall past

18/08/2010

Macedonian Muslims call for unity

20/08/2010

Ramadan in the Balkans

27/08/2010

Though the celebration of Ramadan has social significance, many believers are more interested in the spiritual aspects.

"Ramadan means for me the doing of good deeds, life in accordance with God and neighbours, and this is easiest to understand once we unify our prayers with a commoniftar. This is how my grandfathers did it and how I do it now," Vahidin Hajdarevic of Bratunac told SETimes.

"Ramadan is not the month when we show off how rich we are, but a time when we should think about those who have less. We are reminded of this by our youngest believer," says Velic.

It is this help offered to the sick and the poor that is one of the main tasks of Muslims. They givesadaka (help in the form of money or food) to those who do not have enough. The goal of Ramadan is to bring joy to every home, rich or poor.

This content was commissioned for SETimes.com.

Mensenhandel en corruptie in BiH

2011-08-16T23:07:00.001-07:00

Onlangs heb ik een boek gelezen over mensenhandel en corruptie hier in BiH. Een verontrustend, moeilijk maar erg goed boek om te lezen. En alhoewel het verhaal inmiddels een paar jaar oud is, is het verhaal van mensenhandel en corruptie voor mij inmiddels niet raar voor te stellen. Zowel mensehandel als corruptie zijn ook vandaag de dag nog duidelijk en in het dagelijks leven aanwezig, hetzij in sommige opzichten in iets andere vormen.

Dus ik wil iedereen aanraden om het boek ‘The Whistleblower’ te lezen. Het is erg goed en geeft een goed beeld! En het is nu zelfs in het Nederlands te verkrijgen met ISBN nr 9789043519342.
Hier vind je een link naar een artikel over dit boek. http://www.rferl.org/content/the_whistleblower_sex_trafficking_bosnia_un_kathryn_bolkovac/2302334.html

Op 10 november 2011 gaat in Nederland de film over dit boek draaien. Hieronder de trailer:

Te hard van stapel gelopen

2011-08-12T10:31:00.001-07:00

Terwijl ik meeste mensen heb verteld over wat CHE precies is, hoe het werk, ben ik zelf daarin wellicht geheel niet CHE te hard van stapel gegaan. In mijn verlangen om CHE gaande te zien hier en om noodhulp onder de naam ‘ontwikkelingswerk’ hier te zien eindigen, ben ik aan de gang gegaan om een training gaande te krijgen. Mijn bosnisch is nog niet voldoende om het in bosnisch te doen, dus een engelse training leek mijn vriendin met wie ik hier samenwerk en mijzelf dat wat wij konden doen. Om de buitenlanders te trainen.

Maar, vroeg een locale leider van de kerk, ‘Waarom train je de buitenlanders als het de locals zijn die het moeten doen?` Zo waar, zo waar.

CHE is juist een methode die niet uitgaat van iemand van buitenaf met een agenda, maar van locals die besluiten wat en wanneer iets gebeurd en van buitenstaanders die een nederige en lerende houding hebben. Locale mensen, locale middelen en eigen besluiten met locale verantwoordelijkheid(sgevoel), dat is CHE. Iets wat ik keer op keer mensen vertel en toch trap ik zelf nog in de val. Tja...

In Juni werd ik heel erg bepaald door deze gedachten, en werd ik “teruggefloten” door dezelfde CHE methode. Ook ging ik weer meer nadenken over de cultuur, ook in de CHE context.

BiH wordt bepaald door relaties. BiH = relaties. En dus zal ik mij daar aan ook aan moeten passen. En tuurlijk, voor een groot deel heb ik dat al gedaan, want zo is het leven hier. Maar als je kijkt naar hoe belangrijk relaties zijn, hoeveel impact het op mensenlevens hier heeft, maar ook hoe mensen zo ontzettend gewond zijn geraakt op dat gebied, vraagt het van mij nog meer aanpassing en nederigheid.

Aanpassing ook omdat als ik CHE ooit wil zien hier, het door relaties zal moeten komen. En tegelijk wil en moet ik relaties bouwen zonder agenda. In oprechtheid en in liefde.

Dit alles om te vertellen dat ik bepaald ben bij het feit dat ik een stap terug moet zetten. Hier zijn, leven, mijzelf en mijn tijd geven is van essentie. Dat in combinatie met het wellicht belangrijkste woord van de cultuur; polako, wat rustig aan betekent. Het zijn om het zijn, het houden van om het houden van. Nederig zijn, leren en mensen ontmoeten op de plek waar ze zich bevinden, zowel geografisch als sociaal, emotioneel en fysiek. CHE zoals CHE is bedoelt.

Een onverwachte en bijzondere ontmoeting

2011-07-25T03:27:00.001-07:00

Een paar weken terug was ik met mijn bezoek vanuit Zwitserland in de stad voor een ontmoeting met vrienden van mij. Op weg terug naar huis kwamen we langs een moskee. Mijn bezoek had nog niet een moskee van binnen gezien en aangezien deze open was spoorde ik haar aan om een blik naar binnen te werpen. En terwijl ze dat deed, werden we naar binnen gewenkt door de muezzin (degene die de oproep van het gebed doet). We raakten aan de praat en hij vertelde honderuit. Deze man die overigens hafiz is (iemand die de Kur’an uit zijn hoofd kent) stond voor passie over zijn god te vertellen en over de moskee en ga zo maar door. Als ik niet beter zou weten en hier of daar een andere term zou horen, zou je denken dat deze man bij ons zondag in de dienst zou kunnen zitten.

Op het internet vond ik een filmpje min of meer over hem. Het is dan wel in het bosnisch, maar evengoed misschien leuk om te zien.

Het was inmiddels tijd voor gebed dus dat betekent dat onze muezzin de minaret moest bestijgen voor de ezan (oproep van gebed). Hij nodigde ons uit om voor gebed te blijven. Dus, met het risico om onze laatste bus naar huis te missen, streken we neer in de voor vrouwen bedoelde gedeelte van de moskee.

Hij nodigde ons ook uit de volgende dag terug te komen om een CD op te halen met muziek die hij graag wilde delen met ons. En ook bijzonder, hij vertelde over zijn vader die de beste Muezzin van Europa is. Deze man op leeftijd kan de oproep van gebed doen zonder microfoon. Hij wordt als de beste Muezzin van Europa beschouwt. Hier kan je horen hoe dat klinkt:

En hier kan je de engelstalige website van de moskee vinden:
http://www.carevadzamija.ba/eng/?p=1
Erg interessant en er staan mooie foto’s op van de moskee van binnen en buiten. Het was een bijzondere ontmoeting die nog niet over is want ik heb de muezzin gevraagd om een telefoonnummer van een jonge vrouw die mij meer over islam kan leren. En het is en blijft BiH, dus dat betekent koffie!

Psalm 121 van mijn balkon

2011-06-21T06:32:00.001-07:00

Een voordeel van het wonen in BiH is dat er een heleboel bergen zijn. Ook rondom Sarajevo. En alhoewel die bergen wel wat anders hebben betekent voor mensen tijdens de oorlog, heeft het voor mij een hele andere betekenis.

Vorig jaar ben ik verhuisd naar een andere flat en het was meteen mijn huis. Het is een plek om mij veilig te voelen, om bij te komen, om te verwerken en om tot rust te komen. En ik heb een erg fraai uitzicht (behalve in de winter want dan lijken de bergen permanent verdwenen). En alhoewel ik soms verlang naar het wijdse uitzicht van het Nederlandse, geniet ik enorm van mijn uitzicht op de bergen. En wanneer ik het even niet zie zitten, mij ontmoedigd voel en niet weet hoe ik vooruit moet, kijk ik vanaf mijn balkon en herinner mij Psalm 121.

‘Ik sla mijn ogen op naar de bergen, vanwaar mijn hulp komen zal.
Mijn hulp is van de Heere, die hemel en aarde gemaakt heeft.

2011-06-03T13:27:00.001-07:00

Komende week hebben wij (mijn vriendin en nieuwe partner in het werk tegen human trafficking), zoals ik eerder schreef, een aantal bijeenkomsten gepland staan mbt dit onderwerp.

In de aanloop tijd naar deze week moest ik dus in een verhoogd tempo in het onderwerp duiken, informatie vergaren, leren wat de situatie hier in BiH is en met mensen spreken.

Het is geen makkelijk onderwerp en met een megadosis in ene keer vond ik het wel moeilijk. Soms is naief zijn ook zo slecht nog niet, althans zo voelt dat zo nu en dan.

Ik ben een nieuwe wereld ingestapt, een nieuwe cultuur en het is duister. En ik vond het lastig om er mee om te gaan en voelde mij daar tegelijk zo schuldig over. Ik begin nog maar net, weet nog maar zo weinig, hoef het niet eens mee te maken en vind het toch zo moeilijk. Hoe zit dat met al die slachtoffers? Tegelijk had ik gebeden dat mijn hart gebroken zou worden hierover.

Een gebedswandeling voorbereiden bracht verlichting. Het bracht licht in de duisternis. En ook hierin blijkt weer hoe afhankelijk ik van God ben. Ik kan hier niet zijn, het werk niet doen wat ik doe zonder Hem. Een bijzondere positie. En ik prijs mij gelukkig dat ik in zo’n afhankelijke positie ben van Hem. Veel meer dan in NL. Veel meer...

In mijn tijd hier de afgelopen jaren ben ik ook omgeven geweest met een hele andere man/vrouw rolverhouding dan ik gewend was. Iets wat ik moeilijk vond en mij absoluut ook veranderd heeft. En, als ik heel eerlijk ben, ging ik mannen anders zien, minder positief ook wel (sorry mannen). Mijzelf verdiepen in het onrecht van human trafficking heeft daarin ook niet geholpen. En de afgelopen week heb ik gebeden dat God mij daar een ander beeld van wil geven want zonder (goede) echtgenoot is dat soms best lastig, in ieder geval makkelijker om in een negatief beeld te blijven hangen.

Vandaag had ik nog een voorbereidingsmeeting met mijn vriendin en onze gastspreekster. En met elkaar keken we naar een filmpje waarin Jonathan Walton zijn gedicht voordraagt genaamd ‘I’m sorry Anna Nicole’. Precies wat ik nodig had. En ik wil het graag ook met jullie delen...

http://www.youtube.com/profile?user=CATWInternational#p/u/0/iESEgDZlWEg

HT week

2011-05-29T02:16:00.001-07:00

Om jullie een idee te geven van wat ik zoal doe, heb ik hieronder de engelse versie van een uitnodiging gezet voor een avond die mijn vriendin en ik hebben georganiseerd in ons werk tegen mensenhandel. Het is de start van een aantal dagen met workshops, een gebedsochtend, vrouwenmiddag, gebedswandeling en andere acties en ontmoetingen in het kader van dit onrecht. Als je meer wil weten of wanneer je wilt bidden voor deze dagen, stuur me dan een mail. Dan kan ik je het schema mailen.

Glimlach

2011-05-25T14:44:00.001-07:00

Toen ik met mijn vrienden van de week een afscheidslunch had omdat zij met verlof gingen bij een van onze favoriete plekken hier in de buurt, kwam er een man langs die ik wel vaker hier in de omgeving zie. Het is een oudere man, gehandicapt en in een rolstoel en bedelt zoals vele mensen hier doen.

Mijn vriend maakt altijd een praatje met deze man en deze man is dan ook “zijn” vriend. En dezelfde vriend ging dan ook bezakt met geld van ons drieen naar de supermarkt om daar drinken en wat te eten te kopen om aan hem te geven. En terwijl hij naar de supermarkt was werd hij door de eigenaar (die wij goed kennen) weggejaagd omdat hij aan zijn restaurant geen gebedel wil. Ik vroeg de man vervolgens te wachten omdat mijn vriend snel terug zou komen met wat te eten voor hem. Dezelfde man werd vervolgens nog eens vermanend toegesproken omdat hij niet na de eerste waarschuwing wegging. Ik moest er vervolgens tussenspringen om te vertellen dat ik hem had gevraagd te blijven wachten. En ik moet toegeven dat ik moeite had mijn boosheid niet door te laten klinken naar de eigenaar van de tent.

Toen mijn vriend terugkwam, gaf hij de spullen aan de man en maakte een praatje met hem. De man heeft moeite met spreken en het gebrek aan tanden en een vreemde taal voor ons helpt niet, maar mijn vriend pakte de handen van de man beet. Het is ongelofelijk hoe de man op deze reactie reageerde; een glimlach kwam van oor tot oor en ik schoot vervolgens ook vol door het zien van zijn reactie. Wat moet die man een liefde missen en wat een reactie!

Dit is een paar dagen geleden. En in de afgelopen dagen ben ik behoorlijk in het duistere van mensenhandel hier gedoken om te achterhalen wat de situatie was en is en om een week van seminars en gebed daarvoor voor te bereiden. En vanavond schoot de glimlach van deze man mij weer in de hoofd. Een lichtje in de duisternis vanavond voor mij.

Ik heb mijn vriend beloofd een oogje op hem te houden tijdens zijn verlof. En dat is helemaal geen straf...

Het probleem

2011-05-02T04:59:00.000-07:00

In mijn “nieuwe” rol hier, focus ik mij ook op human trafficking. Een contactpersoon wees mij op dit filmpje die ik jullie niet wil onthouden. Het is een filmpje in 4 delen over human trafficking op de Balkan.

Resultaat

2011-04-20T01:12:00.001-07:00

Ik hou van resultaten. Stapels wegwerken vind ik heerlijk, want dan zie je het resultaat. En veel werk wat op mij ligt te wachten. Ook heerlijk.

Hoe anders is het nu. En ik hoor je bijna denken: maar Annet, je zit er toch al ruim twee jaar? Dat weet je toch?

Klopt. En toch... Waar ik voorheen wist en meer logisch vond (althans in mijn hoofd) dat ik niet direct resultaten zag van mijn inzet, vind ik dat nu lastiger. Misschien omdat het doel wel anders is. En groter in een bepaald opzicht ook.

Dus heb ik besloten om in mijn doelen te gaan knippen. Nee, ik ga ze niet kleiner maken en ik laat ook niets schieten. Ik heb besloten om, net als bij een meerjarenplan, er kleinere behapbare stukjes van te maken.

Ik ga geen jaarplan maken, dat is weer aan de grote kant. Althans, voor hier. Voor deze cultuur. Hier leef je bij de dag. Volgende week is al megaver, dus laat staan een jaar vooruit. Dus, ik pas mij aan aan de cultuur en mijn doel ligt in vandaag. Wat wil ik vandaag bereiken wat past binnen mijn grote doel? Dan kan ik mijn doel wel (of niet) behalen en heb ik resultaat.

De vraag is of ik naar resultaat op die manier moet streven. Misschien niet. Misschien moet ik het gewoon loslaten. Sowieso moet ik het aan God overlaten. Dat weet ik. En in een bepaald opzicht kan ik dat ook. Maar stiekem nog niet helemaal. Dus voor nu doe ik het zo.

Wacht, dat is een doel op zich. Ik ga leren het volledig over te laten aan God, al mijn resultaten. En als klein tussenstapje besluit ik dat nu op een groter geheel los te laten en mij op de dag van vandaag te storten. Hmmm...heeft God daar ook niet iets over gezegd?

2011-04-09T04:05:00.001-07:00

Trouw

2011-04-06T05:05:00.001-07:00

De afgelopen paar maanden was ik uit het straatbeeld verdwenen, op verlof naar Nederland. Dat ik terug wilde en ging komen, leek voor mij een vanzelfsprekendheid. Maar zo langzamerhand realiseer ik mij dat dat niet zo was voor een aantal mensen om mij heen. Mensen die ik wat minder vaak spreek en dus minder bovenop de ontwikkelingen hebben gezeten. Dat maakt dat ik verbaast ben om reacties, terwijl die ook weer niet helemaal uit de lucht komen vallen. Want het is niet vanzelfsprekend dat mensen terugkomen na verlof. De mensen hier, de Bosniers maar ook de buitenlanders hebben al zoveel mensen zien gaan en komen. Allemaal voor een bepaalde tijd, wellicht met verlenging maar soms ook niet. Dat wist is, maar de reacties zijn evengoed toch bijzonder. De afgelopen paar weken ben ik meerdere keren gevraagd of ik teruggekomen ben om te blijven. En als ik dat bevestig (met de mededeling dat ik blijf zolang God mij hier wil hebben), bedanken mensen mij. Huh? Ja, dank je wel dat je teruggekomen bent.

Trouw zijn aan een land, maar bovenal aan de mensen is een groot ding hier. Niet gek natuurlijk als je kijkt naar het verleden van mensen, recent of langer geleden. Trouw is een groot maar ook wel schaars goed hier, binnen relaties met vrienden, binnen huwelijken de kerk. En daar vallen de buitenlanders ook onder, die komen en gaan en vaak verwaterd het contact wat niet raar is voor iemand uit het westen maar voor mensen hier doet dat pijn. Mensen stellen zich dus niet zomaar open. Dus elke keer als ik een bepaald punt bereik in mijn zijn hier merk ik dat contacten dieper gaan. Eerst toen ik (eindelijk) hier naartoe verhuisde na jaren heen en weer komen voor korte tijd. Maar nu weer, terug na mijn twee jaar toezegging, terug van verlof.

Even generaliserend heb ik bedacht dat de voornaamste taal van liefde van Bosniers, tijd en aandacht is. Trouw zijn in relaties door niet zondermeer maar iemands leven in en uit te lopen, maar ook in het najagen van mensen. Relaties hier betekent dat je mensen achter hun broek moet zitten om een afspraak met ze te hebben en als je dat niet doet, maken ze je dat snel duidelijk door de vraag of je hun telefoonnummer kwijt bent. Maar tijd en aandacht ook door koffie te drinken met elkaar, minimaal twee uur.

En ik leer. Ik leer om rust te hebben om dat te doen, uberhaupt maar ook zonder de meetlat van mijn Nederlandse gevoel van produktiviteit. Ik leer dat ik meer tijd moet besteden aan mensen voordat ik diepe gesprekken kan hebben. Ik leer om te zitten, koffie te drinken en over koetjes en kalfjes te praten. Ik leer.

En als ik dan toch mijn westerse denken in produktiviteit wil laten spreken dan leer ik geduld, cultuur, de bosnische taal en een liefdestaal. En ik leer wat het is om trouw te zijn op een manier die je in Nederland niet veel tegenkomt.

Weer thuis

2011-03-16T03:45:00.000-07:00

Ik ben weer terug! Nu zit ik mijn huisje achter mijn pc aan het werk, luisterend naar de stevige wind en blij dat ik gisteren aankwam.

Toen ik gisteren aankwam op het vliegveld stonden vrienden mij op te wachten om me naar huis te brengen en toen we koud binnen waren, kwamen er nog andere vrienden met een maaltijd aanzetten. Een puike terugkomst met vrienden in m’n huisje met een maaltijd.

Gisterenavond realiseerde ik mij dat ik helemaal verbaasd was dat het leven door is gegaan hier. Raar eigenlijk. Omdat mijn eigen leven hier even “stil staat” verwacht ik dat van het hele land. Hmm...

Maar opeens hebben alle flats in mijn straat een nieuwe (hele mooie) voordeur, is mijn favoriete supermarkt van beneden verhuisd naar verderop in de straat en is er een nieuwe winkel onder mij gekomen.

Even omschakelen vanuit Nederland dus in meerdere opzichten want niet alleen is het zicht anders, ook de geluiden en de geuren. En terwijl ik die ook in mij opneem, voel ik mij weer helemaal thuis.

Een nog grotere verandering is mijn werk hier. Tjonge, ik ga nu het werk doen wat zo op mijn hart ligt! Elke keer als ik mensen vertel dat ik mij nu op ontwikkelingswerk en mensenhandel richt, maakt mijn hart een klein vreugdesprongetje. Het is een klein sprongetje omdat het eigenlijk gewoon een verdrietig iets is dat het nodig is en dus dat het onrecht bestaat. Maar een vreugdesprongetje toch ook wel omdat mijn hart er zo naar verlangt om mij hiertegen in te zetten.

En nu ben ik terug, wat onwennig. Niet zo goed wetend hoe ik nu even op gang moet komen. Stap voor stap maar weer. Net als anders. Nu met een blog, mails en vanmiddag en morgen met koffie, veel koffie en vooral heel veel bijpraten met mijn vrienden hier want het leven hier is ook gewoon doorgegaan.

Een droom achterna

In jouw buurt?

Beluisteringswaardig!

Bosnia's Future - The Cafe - Al Jazeera English

Plannen in BiH

Bleef het maar oktober

Ramadan traditions steadfast in BiH (SETimes.com)

Related Articles

Mensenhandel en corruptie in BiH

Te hard van stapel gelopen

Een onverwachte en bijzondere ontmoeting

Psalm 121 van mijn balkon

HT week

Glimlach

Het probleem

Resultaat

Trouw

Weer thuis